Kiesrecht voor mensen met een beperking

    Donderdag 23 februari 2017

    Op woensdag  15 maart a.s. vinden de Tweede Kamerverkiezingen plaats. Iedere stemgerechtigde ontvangt via de gemeente binnenkort een stempas en wordt daarmee uitgenodigd om een stem uit te brengen. Het kiesrecht is een hoogst persoonlijk grondwettelijk recht.

    Op de site www.stemjijook.nu staat praktische informatie over de politieke partijen en in een filmpje wordt de stemprocedure uitgelegd. De informatie is erop gericht om mensen met een lichte verstandelijke beperking te stimuleren gebruik te maken van hun stemrecht. In de verkiezingskrant staat deze informatie ook op papier. Zie bijlage.

    Hoe werkt het in de praktijk?

    Hiervoor geldt de richtlijn “Kiesrecht voor mensen met een beperking”, opgesteld door de VGN (Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland). Sinds de wijziging van de Kieswet in 2008 ontvangen ook cliënten die onder curatele staan een stempas van de gemeente waar zij ingeschreven staan.

    1. Medewerkers zijn verplicht om de stempas te overhandigen aan de cliënt. Als de cliënt geen gebruik wil maken van zijn stempas, overlegt de zorgorganisatie met de eerste contactpersoon  van de cliënt. Deze beslist om al dan niet gebruik te maken van de stempas.
    2. De kiezer met een beperking kan een volmacht geven, en ervoor kiezen dat iemand anders voor hem stemt. Het initiatief moet van de volmachtgever zelf komen. De volmacht moet ook door hem zijn ondertekend. Op de stempas staat informatie over het stemmen per volmacht. Juridisch gezien mag een cliënt een hulpverlener machtigen om voor hem te stemmen, maar dit is ongewenst. Bij voorkeur gaat de volmacht naar de vertegenwoordiger of iemand uit de naaste kring.
    3. Bij een onderhandse volmacht vullen de kiezer en de gemachtigde beiden de gevraagde gegevens in op de achterzijde van de stempas. De gemachtigde kan alleen een stem uitbrengen  als hij of zij ook een (kopie van) identiteitsbewijs van de volmachtgever kan tonen en in dezelfde gemeente woont. Is dat laatste niet het geval, dan kan een schriftelijke volmacht worden aangevraagd. Daarvoor dient een formulier bij de gemeente worden aangevraagd. En ook hiervoor geldt dat beiden de gevraagde gegevens met een handtekening moeten aanleveren. De sluitingsdatum voor deze aanvraag ‘stemmen per volmacht’ is uiterlijk 10 maart 2017.
    4. Hulp bij vervoer naar het stembureau is de verantwoordelijkheid van de cliënt of zijn vertegenwoordiger. Kan hij of zij dat niet regelen, dan kan de zorgorganisatie ervoor zorgen, maar de kosten komen op rekening van de cliënt.
    5. Op het stembureau wordt niet gekeken of iemand zijn of haar wil kan bepalen.
    6. Hulp in het stemhokje is alleen mogelijk voor mensen met een fysieke beperking. Aan mensen met een verstandelijke beperking mag alleen buiten het stemhokje uitleg worden gegeven over het gebruik van het stembiljet.
    7. Een ieder die een stem uitbrengt heeft naast de stempas of volmacht ook zijn ID-bewijs nodig en dient deze te kunnen tonen op het stembureau.

    Dichterbij hanteert bovenstaande richtlijn van de VGN.