Kiezen met een beperking

    Dinsdag 30 april 2019

    Op woensdag 23 mei a.s. zijn de verkiezingen voor het Europees Parlement. Iedere Nederlander van 18 jaar of ouder heeft dan weer het recht om te stemmen. Dit geldt ook voor mensen met een verstandelijke beperking. In het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap staat expliciet vermeld dat personen met een beperking  in staat moeten worden gesteld hun stem uit te brengen. Maar wat als een cliënt onder curatele staat? Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland en Ieder(in) zetten de belangrijkste rechten en plichten uit het kiesrecht op een rijtje.

    Zorgaanbieders moeten de stempas tijdig overhandigen aan hun cliënten 
    Mensen met een beperking beslissen altijd zelf om al dan niet te gaan stemmen. Zorgaanbieders mogen hun cliënten dan ook niet de stempas onthouden. Als de persoon niet kan gaan stemmen (bij een evident ernstige verstandelijke beperking), dient de zorgaanbieder contact op te nemen met zijn of haar vertegenwoordiger.
    Ook moeten de cliënten tijdig hun stempas overhandigd krijgen zodat ze kunnen bepalen of ze zelf gebruik maken van het stemrecht of iemand anders machtigen of om niet te stemmen. Heeft de cliënt geen gebruik gemaakt van zijn stempas, dan kan de zorgaanbieder de stempas van de cliënt pas weggooien, nadat de verkiezingen hebben plaatsgevonden.


    De rechten en plichten in het kort:

    • Iedere Nederlander boven de 18 jaar mag stemmen.
    • De instelling overhandigt de stempas altijd aan de cliënt.
    • Maakt de cliënt geen gebruik van zijn stempas, dan kan de zorgaanbieder de stempas pas weggooien, nadat de verkiezingen hebben plaatsgevonden.
    • De cliënt mag iemand anders voor zich laten stemmen.  
    • Hulp bij het vervoer naar het  stembureau is de verantwoordelijkheid van de cliënt of zijn vertegenwoordiger. Kan de cliënt dat niet of is hij daartoe niet bereid, dan kan de instelling daarvoor zorgen. Over eventuele kosten daarvan wordt vooraf overlegd.
    • In het stembureau wordt niet gekeken of iemand zijn wil kan bepalen.
    • Hulp in het stemhokje is alleen mogelijk voor mensen met een lichamelijke beperking. Aan mensen met een verstandelijke beperking kan er uitleg worden gegeven, buiten het stemhokje, over het gebruik van het stembiljet, maar de kiezer moet zijn stem alleen uitbrengen. 

    Voor meer informatie zie de bijlage met veel gestelde vragen en antwoorden.